W ramach cyklicznego projektu „Postój ze Sztuką” od 5 do 26 lutego 2026 roku, w witrynach przystanków autobusowych prezentujemy prace Natalii Czarcińskiej będące elementem wystawy „Różne odmiany niepewności”, która w tym samym czasie ma miejsce w Galerii Sztuki im. Jana Tarasina w Kaliszu przy pl. św. Józefa 5 w Kaliszu. „Morza” to montaż obrazu z tekstem – w tym wypadku – z cytatami, fragmentami i wyimkami z ważnych dla artystki dzieł literackich, autorów tj. Italo Calvino, Norman Lewis, Kenneth Koch.
Bogna Błażewicz:
Wystawa Natalii Czarcińskiej Różne odmiany niepewności nie jest z pewnością (!) zbiorem prac – to konstrukcja stanowiąca jedność. Owszem, ta całość została poskładana z wielu większych, mniejszych i wręcz maleńkich elementów, ale jest nierozerwalna jak jeden organizm, który potrzebuje wielu części, by istnieć. Wchodząc do galerii, wstępujemy w tę precyzyjnie zbudowaną strukturę. Już od progu. Artystka zaprasza nas niejako do środka dzieła. Pozwala je zobaczyć całościowo, a nawet więcej – możemy odczuć naszą obecność we wnętrzu misternej konstrukcji. Nie znajdziemy więc podpisów pod poszczególnymi elementami, np. pod podłużnymi obrazami-półkami, których krawędzie nie tylko okalają płótno, ale również służą do umieszczania rozmaitych artefaktów, drobiazgów różnej proweniencji – cennych i zaledwie tymczasowych; skarbów i okruchów, które przyciągnęły uwagę dzięki okolicznościom czy miejscu znalezienia lub ze względu na skojarzenie, pochodzenie czy wreszcie wyjątkową barwę… Ta cała otulona sentymentami i wspomnieniami kolekcja, prócz urody właściwej pamiątkom, stanowi swego rodzaju didaskalia do wystawy, a także poetyckie przypisy do obrazów…
Sposób myślenia artystki o wystawie jako takiej, o budowaniu, wypełnianiu przestrzeni jest równie ważny jak poszczególne elementy tworzonej struktury. Jak sama mówi: „To nie jest tylko aranżacja, ale rodzaj deklaracji”. Ta strategia sprawia, że możemy znaleźć się w środku tej ogarniającej nas niemal zewsząd opowieści.
Natalia Czarcińska po raz kolejny buduje swoje błękitne universum, prezentuje malarstwo i splecione z nim osobiste archiwum w bliskim jej morskim sztafażu, nie po raz pierwszy używa subtelnych żeglarskich metafor, a jednak tym razem to nie jest opowieść o rozległych morskich akwenach i pragnieniu żeglugi. Od lat zafascynowana jest nawigacją, chętnie się do niej odwołuje, podobnie jak inspirujące są dla niej mapy morskie czy kody sygnałowe, jednak to bardziej znaki graficzne lub słowa-klucze, literackie odniesienia, które na stałym lądzie są co najwyżej znakami tęsknoty za tym, co bardziej przewidywalne, choć i tak nie do końca. Przywoływanie pojęć ze świata morskich podróży jest swego rodzaju próbą „poskramiania” codziennej niepewności przez precyzję i stałość przypisaną np. do locji morskich, które stanowiąc zbiór przepisów i reguł postępowania na morzu, dają iluzję bezpieczeństwa. To też sentyment dla nawigacji jako dziedziny opartej na matematycznych obliczeniach, które ratują marynarzy i chciałoby się, by były równie skuteczne w codziennej egzystencji, w której nawigowanie pozostaje cenną metaforą pokonywania trudności.
Artystka snuje refleksje na temat tytułowych odmian niepewności – różnych – budzących niepokój, ale też niezbędnych do świadomego życia, stawiania pytań, poszukiwania drogi. Paradoksalnie – to niepewne stąpanie, podważanie zastanego stanu rzeczy i fakt, że nie zna się zakończenia historii, w której się uczestniczy, mają również dobre strony. Niepewność wpisana jest w życie – to stan otwarty, bo zanim pojawi się pewność, wiele się może zdarzyć, zmienić. Niepewność niesie w sobie nadzieję, której pewność może już nie oferować. To więc nie tylko chwiejność czy lęk, to też rzadko doceniany potencjał.
Natalia Czarcińska (urodzona w 1985 r. w Kaliszu) – artystka wizualna, absolwentka edukacji artystycznej i malarstwa na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, studiowała też w Vilniaus Dailės Akademija w Wilnie. Doktora sztuki, od 2014 roku związana z Uniwersytetem Artystycznym im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu, gdzie obecnie pracuje jako adiunktka w V Pracowni Malarstwa, od 2020 roku współprowadzi Galerię Szewską 16. Współpracowała m.in. z Galerią Sztuki im. Jana Tarasina w Kaliszu, Galerią Miejską Arsenał w Poznaniu, Fundacją Malta w Poznaniu; kuratorka wystawy głównej IV Biennale Tkaniny Artystycznej w Poznaniu oraz członkini Rady Programowej Biennale. Współorganizatorka interdyscyplinarnego festiwalu Multi Art w Kaliszu.
Swoje prace pokazywała m.in. w Galerii Sztuki im. Jana Tarasina w Kaliszu, Galerii Miejskiej Arsenał w Poznaniu, Galerii Hafemann w Wiesbaden, Archiwum Idei w Poznaniu, Bałtyckiej Galerii Sztuki Współczesnej w Słupsku.
Zajmuje się malarstwem i rysunkiem; montuje tymczasowe instalacje złożone z obrazów, fotografii oraz przypadkowo odnalezionych fragmentów / skrawków / wyimków zaaranżowanych tak, aby to relacje między nimi były najważniejsze. Zajmuje się także pojęciem galerii oraz medium wystawy jako ramy dla postrzegania i myślenia o sztuce.
Czas trwania wystawy: od 5 do 26 lutego 2026 r.
Organizator: Galeria Sztuki im. Jana Tarasina w Kaliszu, Instytucja Kultury Miasta Kalisza
Lokalizacja galeryjnego „Postoju ze Sztuką”
- Chopina II LO (kierunek jazdy: Rogatka)
- Częstochowska Teatr (kierunek jazdy: Nowy Świat
- Górnośląska Kaliniec (kierunek jazdy: Górnośląska Dworzec PKS)
- Łódzka Warszawska (kierunek jazdy: Łódzka Winiary Fabryka)
- Nowy Rynek Babina (kierunek jazdy: Chopina)
- Parczewskiego (kierunek jazdy: plac Jana Pawła II, Łódzka, Warszawska)
- Plac Jana Pawła II (kierunek jazdy: Stawiszyńska Skarszewska, Łódzka Warszawska)
- Śródmiejska Złoty Róg (kierunek jazdy: pl. Jana Pawła II)